W ostatnich latach sprawowania rządów przez Breżniewa zapanowała po-wszechna korupcja i rozczarowanie. Kierownictwo coraz bardziej oddalało się od obywateli, a kraj utracił gospodarczą stabilność, która w latach siedemdziesiątych podtrzymywała reżim. Przed 1981 r. średnia wieku członków Biura Politycznego wynosiła 70 lat. Byłaby nawet wyższa, gdyby nie obecność Gorbaczowa, mianowanego zastępcą członka Biura Politycznego w 1979 r, a członkiem rzeczywistym w 1980, w wieku 49 lat. Starzy stronnicy Breżniewa, tacy jak jego wierny sekretarz Konstantin Czcmienko, zajmowali wysokie stanowiska. Niewielką wagę przykładano do ich kwalifikacji; by awansować w partyjnej hierarchii, wystarczała lojalność i trzymanie się generalnej zasady utrzymania władzy i przywilejów dla radzieckiej nomenklatury. Wojna w Afganistanie przeciągała się, bez widoków na jej zakończenie. Rosjanie wprowadzili ostrzejsze środki - zastosowali broń chemiczną. Kraj opuściło około 3 min Afgańczyków (liczba ludności - 15 min), większość uciekła do Pakistanu. Rolnictwo stanowiło teraz ogromne obciążenie dla gospodarki ZSRR, ale kierownictwo nie było zdolne do podjęcia innych rozwiązań niż stałe zwiększanie ilości importowanego zboża. Do 1982 r. sprowadzano około jednej szóstej potrzebnego zboża. Odpowiedzią Biura Politycznego Breżniewa był program żywnościowy, wprowadzony z wielkim szumem i rozwinięty przez Gorbaczowa, który odpowiadał za całość spraw rolnych.