Jeszcze przed 1980 r. wpływy Związku Radzieckiego na arenie między-narodowej (raczej teoretyczne niż faktyczne, biorąc pod uwagę fakt, że Stany Zjednoczone zawsze miały przewagę pod względem technologicznym) zostały poważnie naruszone przez kilka czynników. Europa Wschodnia, po 1968 r. stosunkowo stabilna, raz jeszcze stała się punktem zapalnym wraz z powstaniem niezależnego ruchu związkowego „Solidarność\" w Stoczni Gdańskiej w 1980 r. Wolny ruch związkowy rozprzestrzeniał się szybko w następstwie powszechnego rozczarowania polskim kierownictwem i klęską jaką poniosło, usiłując zlikwidować trudności gospodarcze. W ciągu roku w szeregach „Solidarności\" znalazło się 10 min członków, 25% populacji Polski, czyniąc go siłą polityczną która stanowiła poważne zagrożenie dla komunistycznych przywódców. Władze radzieckie zareagowały manewrami wojskowymi na Białorusi, niosącymi za sobą oczywistą groźbę inwazji. Pod rządami generała Wojciecha Jaruzelskiego polskie władze i służby bezpieczeństwa w 1981 r. ogłosiły stan wojenny i zakazały działalności związkom zawodowym. Chociaż rząd Jaruzelskiego nie cieszył się popularnością to uprzedził on inwazję wojsk radzieckich6. Manewr ten również przyjęto z zadowoleniem w Moskwie.